img_0437

Speciaal voor vaders
Ook vaders worstelen vaak met de aanpassing aan hun nieuwe status. Zij worden zo mogelijk nog meer vergeten dan de moeders. De partner blijkt nochtans de allerbelangrijkste steun te zijn voor de vrouw die haar evenwicht verliest tijdens het prille moederschap. Deze steun maakt zelfs een wezenlijk verschil in de beleving de moeder. Het is een heel ander gevoel wanneer je de indruk hebt dat je samen door de pieken en de dalen gaat dan dat je vindt dat de vrouw het doet en de man ernaar staat te kijken. De verwachtingen als vrouw over haar partner tijdens de zwangerschap en de bevalling staan hoog gespannen. Het moment van de waarheid! Zoals altijd in een relatie is alles een wisselwerking en het is belangrijk in tijden van zwangerschap dat de energie tussen jullie beiden stromend wordt gehouden. Dit is zowel de man zijn verantwoordelijkheid als de jouwe. Ik bedoel daarmee dat je ten eerste voor elkaar zorgt (jij niet alleen voor je vrouw) maar ten tweede dat jullie ervoor zorgen dat er zo weinig mogelijk obstakels tussen jullie staan. Uiteraard is het de inspanning van jullie allebei maar de vrouw kan best veel in beweging brengen door stil te staan bij wat er bij de man gebeurt. Al te vaak wordt voorbijgegaan aan wat het voor jou als vader betekent. Nochtans is het ook voor jou een heel proces: die zwangerschap meemaken en dan een kind krijgen.

Zwanger zijn als man
Je bent niet zwanger als man, klopt? Sommige mannen vinden het fijn om te zeggen: “ WIJ zijn zwanger.” waarbij de vrouw rologend de hoogte inkijkt en bedenkt dat híj wel niet elke morgen boven het toilet hangt of misselijk van vermoeidheid (of vermoeid van de misselijkheid) naar het werk vertrekt. Ook al ben je als man vanaf dag 1 één en al betrokkenheid, je beleeft een zwangerschap fundamenteel anders. Terwijl je vrouw elke morgen, elke seconde eraan herinnerd wordt dat ze zwanger is, verandert er voor jou niet zoveel. Jij moet vooral lijdzaam toezien hoe jouw energieke, actieve vrouw de eerste weken soms verandert in een monster dat snauwt en bijt, om acht uur gaat slapen, het huis laat verslonzen, voor het minste in huilen uitbarst, weinig interesse toont en een libido heeft dat vergelijkbaar is met de basistemperatuur in Alaska. Sommige vrouwen plooien zich op zichzelf terug in de eerste periode na de positieve test en lijken dan al één en al verbinding met dat ongeboren leven. Deze episode gaat ook weer voorbij blijkt. Op zich allemaal geen ramp maar wel: een verandering.

Seks tijdens de zwangerschap
Vooral het seksuele leven (of zal ik zeggen: het gebrek eraan) kan bij veel koppels spanningen opleveren. Terwijl het hoofd en lijf van je vrouw niet staat naar vrijen (orale seks lijkt meer een marteling met die misselijkheid dan wat anders) is er voor de man fysiek niets veranderd. Soms heb jij wel zin, maar zij niet, soms durf jij niet maar zij wel, vaak is ze die eerste weken te moe om naar het werk te gaan, laat staan dat ze wilt rampetampen om zes uur ’s morgens, soms mogen jullie niet om medische redenen en wil jij wel. Mogelijkheden genoeg voor stof tot discussie. Aangezien veel mannen seks als een belangrijke manier beschouwen om zich verbonden te voelen met hun vrouw kan het gebeuren dat er een afstand wordt gecreëerd die voor jullie nieuw is. Dat wordt dus vaak terug een evenwicht vinden. Belangrijk is om de communicatie open te houden en manieren te vinden die jullie helpen om fysiek dichtbij elkaar te komen zonder dat er per se seks aan te pas komt. Denk aan alles wat met je lijf te maken heeft en wat je met twee kan doen: massages, douchen, bad nemen of naakt slapen. Geef duidelijk je wensen aan en geef en neem een beetje.  Wees je bewust van je eigen deel in heel de afstand die er soms wordt gecreëerd. De zwangerschap kan niet als excuus dienen om een relatie te laten slabakken. Hoe dan ook ga je nieuwe kwaliteiten ontdekken bij je partner of worden beperkingen in de verf gezet. Jullie relatie gaat een nieuwe fase in nog voor de baby is geboren.

Bevallen als man
Gelukkig misschien voor veel mannen: jullie hoeven niet te bevallen. Hoewel mijn eigen man zegt dat het een voorrecht is om zwanger te mogen (!) zijn en te mogen (!) bevallen, denk ik toch stiekem dat hij blij is dat hij die barensweeën aan mij mag overlaten. En ik geloof dat de meeste mannen daar blij om zijn. Hoewel het bevallen op zich pijn doet, helpt het je vrouw om zich mentaal en fysiek voor te bereiden op de komst van jullie kind. Het hele mentale proces van de arbeid en bevalling is er niet toevallig eentje van een aantal uren. Je kind loslaten in de buik en aan de wereld schenken, vraagt tijd. De man krijgt opeens een kind op een gouden schoteltje aangeboden. How weird is that! Alle zwangerschapscursussen ten spijt, echt voorbereiden kan je je als man niet op dat kind dat komt, opeens sta je met een verfrommeld mensje in je armen dat dan je zoon of dochter is. Als het bij jouw vrouw al afhangt van zoveel factoren of je je kan verbinden met je kind, wat moet het dan niet als man zijn?! Soms gebeurt het uiteraard dat je als man direct voelt: “Dit is mijn kind.” maar het gebeurt ook vaak dat, naast de euforie en het vieren van het vaderschap, je er maar wat bedremmeld bijloopt. Je vrouw heeft jullie kind negen maanden gedragen, er een band mee opgebouwd, ze kent de stampjes en de handjes die in haar buik kroelden. Voor jou is alles nieuw. Vaak hebben mannen ook weinig met kleine baby’s dus dat maakt het helemaal een wandeling in Wonderland. Dat is soms een behoorlijke schok. En dus ja, ook mannen hebben tijd nodig om aan alles te wennen.

Rouwen als man
De eerste weken en maanden na de geboorte kan het zijn dat je er niet helemaal ‘bent’. Jullie maken veel ruzie over pietluttigheden, je herkent jezelf niet meer, je voelt afstand, je bent stiller en moeilijker te bereiken. De essentie is, is dat je je ook aan het aanpassen bent aan de nieuwe situatie. Je bent aan het wennen aan dat kleine kindje dat zoveel tijd en aandacht opeist. Maar er spelen nog veel meer zaken. Wat kan er aan de hand zijn?

  • Je bent moe
    Veel mannen worden monsters met te weinig slaap. Ze kunnen er echt niet tegen. Weinig slapen omwille van een avondje uit, dat is nog net te overbruggen. Te weinig slaap omwille van een baby die je ’s nachts om de drie uur wakker maakt, is de hel. En je kan niet teren op de hormonen om dit te overbruggen.
  • Je mist je vrouw als partner 
    Wanneer je vrouw moeder wordt en zich helemaal terug plooit op haar nieuwe rol, kan ze hierdoor behoorlijk in beslag genomen worden. Niet alleen vraagt de baby ontzettend veel aandacht, je moet ook wennen aan je nieuwe rol. En geef toe, op dat moment heeft ze niet altijd zoveel aandacht voor jou. Je  kan zo het gevoel krijgen dat ze jou niet meer nodig heeft. Soms kan je daar echt van onder de voet zijn, het hangt er een beetje vanaf hoe hecht jullie op elkaar waren ingespeeld vóór de geboorte. Op korte tijd verandert er heel veel en dat heeft allemaal tijd nodig om zijn plek te vinden. Seks was tijdens de zwangerschap al een heet hangijzer en dit verandert niet onmiddellijk na de geboorte. De eerste weken na de bevalling is het down under oorlogsgebied en daarna is ze vaak te moe om nog maar aan seks te dénken. Als jullie het er dan al eens op wagen, kan het pijn doen die eerste keren of huilt de baby jullie wakker. Seks met kinderen in huis krijgt een heel andere dimensie. Ook al vraagt de baby veel meer tijd, gaat ze helemaal op in haar moederrol, weten jullie niet waar kruipen van vermoeidheid: kleine details maken het verschil. Zet je trots opzij omdat je vindt dat het nu maar aan haar is. Als de relatie het nodig heeft dat jij een extra inspanning doet, doe dat dan gewoon. Al is het maar voor jullie baby, je gaat achteraf blij zijn dat je niet als een mokkend kind op de top van de berg bent blijven zitten.
  • Je voelt je overdonderd door de bevalling 
    Ook al doen de meeste mannen er nogal cool over, de arbeid en de bevalling is meestal voor de man geen cadeau. Vroeger werden mannen geweerd uit de verloskamer en dat verbaast mij niet. Bevallen is toch nog altijd meer een vrouwenaangelegenheid. Met uitzondering van de gynaecologen zien we nog altijd veel meer vrouwelijke vroedvrouwen en doula’s dan mannen in de verloskamer. Vrouwen willen natuurlijk het liefste dat hun man hen bijstaat, hun hand vasthoudt, hun rug masseert, hun venijnige woorden incasseren en de navelstreng doorknipt. Voor sommige mannen is dit meer dan wat ze eigenlijk aankunnen en mochten ze kunnen kiezen, zouden ze liever buiten wachten tot het kind geboren wordt. Tegenwoordig is het niet toegelaten om daar als man überhaupt vragen over te stellen. Alsof je dan een slechte echtgenoot zou zijn of niks over hebt voor je kind of erger nog: dat je niet blij zou zijn met de nieuwe baby. Je hebt als vader schijnbaar geen keuze. Er wordt ook smalend gezegd dat “dat toch wel het minste is wat hij kan doen na al de pijn die wij moeten doorstaan”. De natuur heeft het nu eenmaal zo voorzien, niks aan te doen. Verwachten bijvoorbeeld dat hij het hoofdje wil geboren zien worden, is voor veel mannen een brug te ver. Onzinnig om dat te eisen, hoe natuurlijk je ook wil bevallen. Je man is geen vroedvrouw. Daarom raad ik koppels sterk aan te bespreken hoe ze de bevalling zien. Wat heb jij nodig om er te kunnen zijn voor je vrouw? Wat heeft zij nodig van jou? Wat kan je haar geven om het haar makkelijker te maken en vice versa. Ga er zeker niet uit van uit dat “je dat maar moet kunnen”. Uiteindelijk bevallen jullie samen, de vraag is alleen of jij daarvoor van het begin tot het einde aanwezig moet zijn en op welke manier dat dan is. Gebruik een geboorteplan om jezelf voor te bereiden op wat er kan komen of volg samen een goede prenatale cursus waar ook aandacht wordt besteed aan de man. Door een goede voorbereiding is de kans kleiner dat je na de geboorte in elkaar zakt als een pudding omdat je tijd nodig hebt om alles te verwerken.
  • Je voelt geen verbinding met je kind
    Zoals gezegd bereidt je vrouw zich negen maanden voor op je baby. Ze droomt erover, maakt zich voorstellingen, fantaseert, bereidt zich mentaal voor, doet duizenden inkopen en praat erover met anderen vrouwen, tot ze erbij neervalt. Jij doet dit veel minder of op een andere manier. Ook al ben je erg betrokken en ga je mee naar echo’s, kies je mee de geboortelijst en ben je echt een heel betrokken papa, toch kan het zijn dat je het gevoel hebt dat iemand anders kind in de wieg ligt. Je hoeft niet gezegend te zijn met grote empathische capaciteiten om te voelen dat dat erg pijnlijk kan zijn. Na negen maanden uitkijken en verwachten, blijkt dan dat je geen klik voelt met je kind. De grote ontnuchtering. Wanneer je vrouw spijtig kan vinden dat ze zich ellendig voelt na de geboorte, zo geldt dat zeker ook voor jou. Ik ben ervan overtuigd dat er veel mannen zich afvragen waaraan ze zijn begonnen. Dit is normaal en geen reden tot paniek. Ook al is dit niet waar jij op dit moment je aandacht wil aan geven, je zal toch  de tijd moeten nemen die je nodig heeft. Dit gaat over en hoe minder je er tegen vecht, hoe meer kans je hebt dat het snel voorbij is. Wees niet bang: die verbinding komt er. Je verstoot jullie kind niet, je hebt tijd nodig om die emotionele band op te bouwen waar je vrouw al negen maanden mee bezig bent geweest. Na verloop van enkele weken, soms maanden, voel je je ook helemaal vader.
  • Je voelt je verlamd
    De druk op een kersverse vader ligt hoog, misschien nog wel hoger dan op de mama. Er wordt met argusogen gekeken hoe een jonge vader het doet, hoe hij zijn vrouw ondersteunt, hoe hij omgaat met de baby en zich kwijt van zijn nieuwe taak. Je treedt binnen in een nieuwe wereld: die van de vaders. Mannen hebben veel minder een sociaal netwerk van andere mannen om te praten over wat er gebeurt (tijdens de zwangerschap of na de geboorte). Terwijl zij haar verhaal doet op fora, in geheime Facebookgroepen, tegen vriendinnen, sta jij veel meer alleen dus er kan best wat eenzaamheid mee gemoeid zijn. Je wilt het bovenal ook heel goed doen en voor je vrouw niet alleen de beste partner zijn maar ook nog eens de beste vader. Perfectionisme is niet alleen iets van de moeders, niet waar? Maar ook al wil je het allerbeste, je heeft misschien ook nood aan mannen-dingen. Gaan sporten, pinten gaan pakken met zijn maten, naar een voetbalwedstrijd gaan kijken, feestjes bezoeken, die dingen. Activiteiten waar zij een paar weken na de geboorte niet echt warm voor loopt.
  • Je voelt je overspoeld door emoties
    Ook jij krijgt te maken met emoties waar je voordien misschien nog nooit mee werd geconfronteerd. Verdriet om wat je kwijt bent: jezelf, maar ook het onbezorgde leven en je vrijheid. Daarnaast de immense verantwoordelijkheid die zich bij een man misschien op een andere manier profileert maar die ook heel verpletterend en beklemmend kan zijn. Als oervader ben je nu verantwoordelijk voor een gezin. Tot voor kort waren jullie allebei enkel verantwoordelijk voor jullie zelf. Je vrouw zal zich heel verantwoordelijk voelen voor je baby en jij voelt je heel verantwoordelijk voor het gezin. Je wil zeker dat jullie niks tekort komen, dat er veiligheid is voor jullie kindje en dat alles naar wens verloopt. Dit kan je een boost geven of je naar de keel grijpen. Daarnaast komen de emoties: angst en teleurstelling. Angst omdat er iets kan misgaan, je kan bijvoorbeeld je vrouw verliezen tijdens de bevalling of er kan iets mis zijn met de baby. Teleurstelling omdat de dingen anders verlopen dan gepland. Je vrouw kan door de bevalling ook erg veranderen. Misschien wordt ze wel een fanatiekeling met een heel duidelijke mening waardoor ze onbereikbaar wordt voor jouw hulp en raad. Je hoort mij al van ver aankomen: al deze emoties maken deel uit van het rouwproces waar ook jij misschien mee worstelt.
  • Je positie verandert in jouw netwerk, in jouw vriendengroep
    Doordat je nu “vader” bent, krijg je een nieuwe status in de wereld. Je bent niet alleen man, hij is nu ook vader. Dit kan in positieve of in negatieve zin veranderingen teweeg brengen. Veel hangt ook af of je in jullie vriendenkring de éérste vader bent. Misschien wordt er wat mee gelachen. Misschien denken je vrienden nu dat je het huis niet meer uit mag dus vragen ze je maar niet meer op feestjes en cafeetjes. Dit kan jouw vriendenkring aardig overhoop gooien. Net wanneer je meer nood hebt aan mannelijk contact, kan het zijn dat je vrienden je wat uit de weg gaan. Mannen kunnen er baat bij hebben om contact te hebben met andere jonge vaders. Het delen van de beslommeringen, de zorgen en de successen is ook voor jonge vaders een grote steun. Anderzijds kan de status van vader voor meer aanzien zorgen binnen de mannenwereld. Je bent nu ook va-der. Je kan er dus vrienden bij krijgen. Je bent toegelaten tot een wereld waar je als niet-vader weinig vanaf weet. Alsof je toetreedt tot een geheime groep van lotgenoten. Hoe dan ook verandert je positie in de maatschappij. Een vader zijn of een man zijn, is van een andere orde.
  • De relatie met je eigen vader komt scherper in beeld
    Zoals jouw vrouw haar relatie met haar moeder anders gaat bekijken, zo ga jij dat ook doen. Wat voor een vader was jouw vader eigenlijk? Hoe gaat jouw vader met je om? Wat heb je meegekregen van waarden en welke wil jij doorgeven aan jullie kindje? Dit kan voor verdriet zorgen wanneer je bijvoorbeeld een moeilijke relatie hebt met je vader of wanneer die al overleden is of net voor extra verdieping zorgen als de band heel hecht is. Het kan voor een man erg ondersteunend zijn om met zijn eigen vader te praten over het vaderschap en te horen dat hij goed bezig is. Ook als volwassen man hoor je graag de trots van je vader in zijn stem. Vanaf dat je vader wordt, verandert ook de verhouding tussen jou en je eigen vader. Tot nu ben je altijd zoon geweest van jouw vader. Vanaf nu zijn het vaders onder elkaar. Dit zorgt voor een extra dimensie waar je aan moet wennen. Ook je eigen positie in jouw gezin van herkomst wordt hertekend. En ook al blijf je altijd zoon van je vader je bent nu in de eerste plaats zélf vader van een kind. Je zet de familienaam verder. Heftig als je als man daar bewust mee omgaat.
  • Je eigen ideaalbeeld als vader
    Ook jij voelt de druk en de normen van de maatschappij als het op ideaalbeelden aankomt. Soms hebben mannen niet zo een duidelijk beeld over hun vaderrol en vaderen ze nog meer dan moeders op intuïtie. Maar soms voelen ze de normen van hun eigen ouders zwaar op hun schouders rusten waardoor de lat veel te hoog komt te liggen. Ook jij zal jouw ideaalbeeld al doende bijstellen en daarbij ontgoochelingen oplopen. Daarnaast moeten jij en je vrouw een overeenkomst vinden tussen elkaars ideaalbeelden. Soms komen die mooi overeen maar even vaak zijn er verschillen. Belangrijk om daar rustig over te praten en veel vragen te stellen over hoe en waarom de ander een bepaalde mening heeft. Praten werkt.
  • De nieuwe rolverdeling in het huishouden
    Jij gaat werken, zij blijft thuis. Dit is al heel erg nieuw ten opzichte van vroeger waarbij jullie misschien allebei vijf dagen in de week gingen werken. De verwachtingen zijn vaak hoog. Zij is thuis dus zee kan toch alles doen in het huishouden? Wat is daar nu aan, aan zo’n baby? Veel mannen vinden het moeilijk om dan na een hele dag werken nog aan de slag te moeten en was te plooien of te stofzuigen. Er komt een disbalans dat voor veel mannen moeilijk is om te dragen. Ze voelen zich jaloers omdat zij “mag” thuisblijven met de baby. Zij hebt nota bene al negen maanden voorsprong. En dan slaagt ze er nog niet in om het huishouden te beredderen. Voor sommige mannen is dat een groot vraagstuk. Dat is meteen over als je zelf eens een dag alleen verantwoordelijk bent voor jullie kindje. Maar bij sommige koppels zorgt dit voor veel ruzie. Zij doet wat je kan, ze geniet misschien ook intussen en dan kom jij thuis –zij blij- en begin je te zagen en te zeuren over alles wat nog niét gedaan is. Eens temeer is het goed om hierover duidelijke afspraken te maken. Wat is voor jou echt belangrijk dat er gedaan is? Waar word je blij van als je thuiskomt? Is dat het eten dat op tafel staat? Een opgeruimde woonkamer? De was die is opgeplooid? We hebben allemaal zo onze “blijmakers” als we na een lange dag werken thuiskomen.

In elk geval is het voor veel vaders ook niet makkelijk. Daarom staat de Facebook groep ook open voor mannen. Zodat jullie ook jullie ei kwijt kunnen. Maak je nu lid en kom eens een kijkje nemen! https://www.facebook.com/groups/1755343261399583/